De Nationale Opera presenteert

LADY MACBETH VAN MTSENSK Dmitri Sjostakovitsj (1906-1975)

Deze productie was te zien in september 1994

LADY MACBETH VAN MTSENSK

'Ledi Makbet Mtsenskogo uyezda'
Dmitri Sjostakovitsj
Opera in vier bedrijven
Libretto van Aleksander Prejs en Dmitri Sjostakovitsj, naar de gelijknamige vertelling van Nikolaj Leskov
Wereldpremière 22 januari 1934, Mali Operatheater, Leningrad

Deze productie

Nieuwe productie voor De Nederlandse Opera
Première 1 september 1994
Oorspronkelijke productie English National Opera

Het verhaal

EERSTE BEDRIJF

Vol verveling en afkeer leeft Katerina samen met haar man Zinovi Izmajlov en haar schoonvader Boris Izmajlov. De oude Boris verwijt haar dat ze na vijfjaar huwelijk nog steeds geen kinderen heeft; tegelijkertijd begeert hijzelf de vrouw van zijn zoon. Als Zinovi enkele dagen op reis moet in verband met een dambreuk bij een van de molens van de familie, dwingt Boris Katerina tot een gelofte van trouw aan haar man. Kokkin Aksinja maakt Katerina vervolgens attent op Sergej, een mooie, nieuwe arbeider, die bij zijn vorige baas is ontslagen in verband met een liefdesaffaire met de bazin.
 
Aksinja wordt lastig gevallen door een groepje arbeiders. Het spelletje dreigt op een aanranding uit te lopen, met Sergej als gangmaker. Als Katerina zich met de zaak bemoeit, daagt Sergej haar uit hun krachten te meten. Hij wekt hiermee haar belangstelling.
 
Die nacht beklaagt Katerina zich over haar liefdeloze leven vol onvervulde verlangens. Ze wordt in de gaten gehouden door Boris, die haar het liefste wil bezitten. Plots duikt Sergej op en met een smoes weet hij Katerina’s slaapkamer binnen te dringen. Ze worden onweerstaanbaar tot elkaar aangetrokken en beleven een opwindende liefdesnacht.
 
TWEEDE BEDRIJF
 
Boris kan die nacht de slaap niet vatten en hij dwaalt rond door huis en tuin. Hij is voornemens de plichten van de echtgenoot bij Katerina te vervullen omdat Zinovi afwezig is. Als hij haar slaapkamer nadert, ziet hij Sergej echter uit het raam springen. Hij neemt hem gevangen en laat hem, in het bijzijn van de arbeiders en Katerina, ongenadig geselen voor deze daad. Vervolgens sluit hij hem in de kelder op. Hij draagt Katerina daarna op iets te eten te maken. Zij mengt echter rattengif door een champignon- gerecht en laat hem dat eten, waarop de oude man sterft en Katerina Sergej uit zijn gevangenschap kan bevrijden. Terwijl de arbeiders weer aan het werk gaan, arriveert de pope die de overleden Boris beklaagt.
 
Katerina en Sergej kunnen elkaar nu eindelijk ongestoord liefhebben, maar zij wordt voortdurend gekweld door een kwaad geweten en de geest van Boris verschijnt regelmatig voor haar ogen. Als de inmiddels teruggekeerde Zinovi zijn ontrouwe vrouw tot de orde wil roepen voor haar schandalige gedrag, wordt hij door Katerina en Sergej vermoord en in de kelder weggestopt.
 
DERDE BEDRIJF
 
Nu is de weg vrij voor Katerina’s huwelijk met Sergej, maar nog tijdens de bruiloft wordt Katerina heftig gekweld door de geesten van Boris en Zinovi. Als allen naar de kerk zijn vertrokken, breekt een dronken boer in de kelder in, op zoek naar wijn. Daar ontdekt hij tot zijn grote schrik het lijk van Zinovi en hij snelt daarop naar de politie. De commandant en zijn agenten, die zich beledigd voelen omdat ze niet op de bruiloft zijn uitgenodigd, willen maar al te graag de zaak eens onderzoeken. Ze treffen de inmiddels laveloze feestgangers aan en als ook zij het lijk in de kelder hebben gezien, arresteren ze Katerina en Sergej.
 
VIERDE BEDRIJF
 
Nadat ze zijn veroordeeld worden Katerina en Sergej gedwongen naar een Siberisch kamp te reizen. Onderweg zijn de mannen en vrouwen van elkaar gescheiden, maar Katerina koopt een bewaker om om Sergej te kunnen bezoeken. Hij verwijt haar dat zij hem in deze afschuwelijke situatie heeft gebracht. Daar komt nog bij dat hij nu meer belangstelling heeft voor Sonjetka, een jonge medegevangene. Deze verlangt als bewijs voor zijn liefde een paar warme kousen, en het lukt Sergej die van Katerina te bemachtigen. Als die merkt waar haar kostbare geschenk voor dient, duwt ze haar rivale in het water. Zij springt er achteraan en beiden verdrinken. De gevangenen trekken verder.

Team, Cast en Koor

Muzikale leiding 
Hartmut Haenchen
Regie 
David Pountney
Instudering regie 
David Pountney en Lynn Binstock
Decor en kostuums 
Stefanos Lazaridis
Licht 
Paul Pyant i.s.m. Paul Taylor
Choreografie 
Quinny Sacks
Orkest 
Nederlands Philharmonisch Orkest
Koor 
Koor van De Nederlandse Opera
Instudering koor 
Brian Fieldhouse
Boris Timofejevitsj Izmajlov 
Willard White
Zinovy Borisovitsj Izmajlov 
Thomas Young
Katarina Lvovna Izmajlova 
Eva-Maria Bundschuh
Sergej 
Vladimir Galuzin
Aksinja 
Leonie Schoon
Sjofele arbeider 
Frank van Aken
Rentmeester 
Martin Vijgenboom
Huisknecht 
Jan Polak
1e Arbeider 
Ruud Fiselier
2e Arbeider 
Jan Majoor
3e Arbeider 
Rudolf Vedder
Molenaarsknecht 
Ton Kemperman
Koetsier 
Cor de Wit
Pope 
Pieter van den Berg
Commissaris 
Robert Bork
Agent 
Jef van Wersch
Onderwijzer 
Hein Meens
Dronken gast 
Leo Post
Sonjetka 
Birgit Calm
Dwangarbeidster 
Leonie Schoon
Bewaker 
Pieter van den Berg
Oude dwangarbeider 
Leonid Zimnenko
Sergeant 
Robert Bork