De Nationale Opera presenteert

THE RAKE'S PROGRESS Igor Stravinsky (1882-1971)

Deze productie was te zien in november 1998

THE RAKE'S PROGRESS

Igor Stravinsky
An opera in three acts
Libretto van Wystan Hugh Auden en Chester Kallman
Wereldpremière 11 september 1951, Teatro La Fenice, Venetië

Deze productie

Nieuwe productie
Coproductie met Théâtre musical de Paris/Châtelet
Première 4 november 1998

Het verhaal

Een jongeman die opgesloten zit in een extra bewaakte cel, kijkt terug op zijn leven: flarden van zijn verleden, van zijn toekomst trekken aan hem voorbij, hij droomt, is ten prooi aan waanzin en wanhoop, wordt geplaagd door ijdele verlangens, door spijt en vindt ten slotte verlossing.

Er zijn allerlei soorten gevangenissen: economische systemen, maatschappelijke structuren, op ras en/of geslacht berustende stereotypen, de gevangenis van de begeerte, de gevangenis van het ik - en het zoeken is naar bevrijding.

EERSTE EN TWEEDE BEDRIJF

Anne Trulove wil zielsgraag met Tom Rakewell trouwen. Haar vader weet hoe moeilijk het is ‘het hart van anderen en dat van onszelf te kennen’. Tom heeft geld nodig, zelfrespect en een baan (maar levenslang achter de toonbank van een Burger King staan, trekt hem niet). Geld krijgt hij plotseling in zijn schoot geworpen dankzij Nick Shadow, die hem een Faustiaans voorstel doet, dat te aantrekkelijk is om af te slaan.

Tom komt terecht in een wereld waarin Mother Goose de scepter zwaait, een wereld van macht en geld, waarin men licht vergeet wat liefde is en wat liefde vermag. Ergens anders, heel ver daar vandaan, bidt Anne met al haar kracht en heel haar hart voor Toms welzijn.

Terwijl zijn hart steeds dieper wegzinkt, klimt Tom maatschappelijk steeds hoger op, en uiteindelijk trouwt hij met de mondaine, machtige en zeer begrotelijke Baba the Turk. Het is geen gelukkig huwelijk, dat al gauw ontaardt in gewelddadige en pijnlijke echtelijke strubbelingen. Door een droom beseft Tom dat hij zijn leven moet wijden aan het uitbannen van de honger uit de wereld. Zijn visioen is een mengeling van Jezus’ wonderbare spijziging van de vijfduizend en diens vermaarde antwoord aan de Duivel toen deze hem uitdaagde stenen in brood te veranderen: ‘Niet van brood alleen leeft de mens...’

DERDE BEDRIJF

Terwijl er wereldwijd beurspaniek heerst (‘Ondergang! Rampspoed! Schande!’), wordt de oude kaste van zwijgende en machteloze zondebok-schurken, ongeschoolde ‘beroepsmisdadigers’, weer tot leven gewekt en gefêteerd door op gewin beluste media-conglomeraten, en dit alles ter verstrooiing van het geestdriftig toekijkende publiek. Alles en iedereen is te koop, maar op de veiling waren spoken rond.

Nick eist zijn loon: in de graftomben waarin mensen levend worden begraven, worstelt Tom met Satan voor het behoud van zijn ziel.

Vele jaren later komt Anne Tom in de gevangenis bezoeken. Zijn geest is gebroken, wroeging huist in zijn hart.

Team, Cast en Koor

Muzikale leiding 
Reinbert de Leeuw
Regie 
Peter Sellars
Decor 
Adrienne Lobel
Kostuums 
Dunya Ramicova
Licht 
James F. Ingalls
Orkest 
Nederlands Kamerorkest
Koor 
Koor van De Nederlandse Opera
Instudering koor 
Brian Fieldhouse
Father Trulove 
Sir Donald McIntyre
Anne Trulove 
Heidi Grant Murphy
Tom Rakewell 
Tom Randle
Nick Shadow 
Willard White
Mother Goose 
Victoria Vergara
Baba the Turk 
Carmella Jones
Sellem 
Graham Clark
Keeper 
Zelotes Edmund Toliver