De Nationale Opera presenteert

ELEKTRA Richard Strauss (1864-1949)

Deze productie was te zien in april 2000

Elektra

Richard Strauss
Tragödie in einem Aufzuge
Libretto van Hugo von Hofmannsthal
Wereldpremière 25 januari 1909, Hofoper Dresden

Deze productie

Reprise uit het seizoen 1996/1997
Première 10 april 2000

Het verhaal

Koning Agamemnon werd door zijn vrouw Clytaemnestra en haar geliefde Aegisthus in bad met een bijl vermoord. Jaren later wordt Agamemnons dochter Elektra nog steeds door één enkele gedachte beheerst: de dood van haar vader wreken.

Elektra, gehoond door de dienstmaagden, huist als een dier in de gangen en op de trappen van het paleis, zodat niemand ongezien naar binnen of naar buiten kan gaan. Als een van de dienst­maagden medelijden met haar toont, wordt ze door de anderen bespot en geslagen.

Alleen achtergebleven, roept Elektra zich weer het beeld van haar vader voor de geest. Ze zal pas rusten als de moord gewroken is en wacht op de terugkeer van haar broer Orestes. (Nadat Agamemnon was vermoord, werd Ores­tes tijdig elders ondergebracht.) Hij moet de wraak waarnaar zij hunkert volbrengen en het doodvonnis voltrekken dat zij over haar gehate moeder heeft geveld.
 
Chrysothemis, Elektra’s jongere zuster, kan de dodelijke spanning in het paleis niet meer uithouden. Zij wil leven, vrij zijn. Ze wil kinderen baren en grootbrengen. Ze smeekt Elektra haar haat, die het hele huis verlamt, op te geven.
 
Clytaemnestra wordt gekweld door boze dromen. Als zij zich weer eens buiten haar vertrekken waagt, vindt ze Elektra op haar weg. Misschien kent zij wel een middel tegen haar nachtmerries. Maar Elektra weet waar haar moeder in feite zo bang voor is: de terugkeer van Orestes. Als Clytaemnestra vraagt naar de naam van het dier dat geofferd moet worden, slingert Elektra haar het antwoord naar het hoofd: de moordenares van haar vader, Clytaem­nestra zelf, moet sterven. Clytae­m­nestra’s panische angst slaat om in triomf om als haar een bericht in het oor wordt ge­flui­s­terd. Trots gaat ze het paleis weer in.
 
Chrysothemis weet het nieuws al: Orestes is dood. Twee vreemdelingen hebben dat gemeld. Een van de bedienden gaat haastig weg om dit blijde nieuws aan Aegisthus door te geven. Nu de daad zonder hun broer moet worden vol­bracht, hoopt Elektra eens te meer op Chryso­themis’ steun. Chrysothemis kan haar echter niet terwille zijn, en Elektra vervloekt haar. Zij is vastbesloten haar vader alleen te wreken, met de bijl die ooit Agamemnon velde en die zij al die jaren heeft bewaard.
 
Een van de vreemdelingen maakt zijn op­wachting en bevestigt Orestes’ dood. Als hij echter aan de smartelijke reactie van de ge­tekende vrouw ziet dat hij zijn eigen zuster voor zich heeft, maakt hij zijn ware identiteit bekend: hij is Orestes, die is gekomen om zijn taak te vervullen. Zijn verzorger maant hem tot spoed en de beide mannen gaan het paleis in om de daad te voltrekken. Clytaemnestra’s snerpende doodskreten bevrijden Elektra uit haar angstige spanning. Als Aegisthus thuiskomt, vergezelt Elektra hem met vleiende woorden naar zijn rechters. Ook hij moet sterven. Nu heeft Elektra haar levensdoel bereikt. Het gejubel van haar zuster en de bedienden hoort ze al niet meer; in de roes van haar dodelijke wraak is haar leven ten einde gebracht. Besmeurd met het bloed van zijn slachtoffers bestijgt Orestes de troon.
 

Team, Cast en Koor

Muzikale leiding 
Hans Vonk
Regie 
Willy Decker
Instudering regie 
Wim Trompert
Decor en kostuums 
Wolfgang Gussmann
Licht 
Hans Toelstede
Dramaturgie 
Klaus Bertisch
Orkest 
Nederlands Philharmonisch Orkest
Koor 
Toonkunstkoor Amsterdam
Instudering koor 
Winfried Maczewski
Klytämnestra 
Anne Gjevang
Elektra 
Sophia Larson
Chrysothemis 
Inga Nielsen
Aegisth 
Hubert Delamboye
Orest 
Frode Olsen
Der Pfleger des Orest 
Franz Mazura
Die Vertraute 
Iris Giel
Die Schleppträgerin 
Hiroko Mogaki
Ein Junger Diener  
Kevin Conners
Ein Alter Diener  
Jan Alofs
Die Aufseherin  
Anna Maria Dur
Fünf Mägde 
Claire Powell
Corinne Romijn
Yvonne Schiffelers
Ellen van Haaren
Birgit Fandrey
Sechs Dienerinnen 
Claire Powell
Iris Giel
Ellen van Haaren
Corinne Romijn
Yvonne Schiffelers
Hiroko Mogaki