De Nationale Opera presenteert

Boris Godoenov Modest Moesorgski (1839-1881)

Deze productie was te zien in juni 2001

BORIS GOEDOENOV

Modest Moessorgski
Opera in zeven scènes (versie 1869)
Libretto van Modest Petrovitsj Moesorgski naar Alexander Poesjkin en Nikolaj Karamzin
Wereldpremière 16 februari 1928, Staatsacademisch Theater voor Opera en Ballet, Leningrad

 

DEZE PRODUCTIE

Nieuwe productie
Première 1 juni 2001

Over de opera

Moesorgski koos Poesjkins toneelstuk over de tsaar Boris als uitgangspunt voor zijn opera, waarin een veelbewogen periode uit de Russische geschiedenis tot een drama rond een gespleten persoonlijkheid wordt gecomprimeerd. Boris wordt tot de nieuwe tsaar benoemd nadat hij de troonopvolger heeft laten vermoorden. Terwijl hij duidelijk vooruitstrevend gezind was, laten de schaduwen van het verleden hem niet met rust. Mede hierdoor was hij gedoemd om als regent te falen. De caleidoscopische opeenvolging van taferelen doet een beeld ontstaan van een heerser in isolement en een onmondig volk in verwarring. Door de psychologische benadering stijgt het werk boven het concrete historische kader uit en behoudt het zijn actualiteit.

HET VERHAAL

I
Het volk hangt rond voor de poorten van het klooster waarin Boris Godoenov zich terugtrok om niet te worden verdacht van de moord op de jonge troonopvolger Dimitri. Boris’ agenten stoken het volk op hem te vragen hun nieuwe tsaar te worden. Boris wordt tot tsaar gekroond, maar schuldgevoelens en vrees voor de toekomst kwellen hem. Hij smeekt God om diens zegen over land en volk, en belooft een groot kroningsfeest.

II
Jaren later schrijft de monnik Pimen een kroniek over de Russische geschiedenis. Zijn verhaal over de moord op Dimitri wekt de eerzucht van de jonge monnik Grigori. Deze zweert wraak, verlaat het klooster en geeft zich uit voor Dimitri.

III
Boris troost zijn dochter met het verlies van haar aanstaande man. De bojaar Sjoejski speelt handig in op Boris’ nog altijd gekwelde geweten en drijft hem bijna tot waanzin.

IV
Het wantrouwige volk schaart zich achter de valse troonpretendent Dimitri. De heilige dwaas Joerodivy, beroofd van een geldstuk, dringt er bij Boris op aan de dieven te doden zoals hij destijds de troonopvolger Dimitri vermoordde. Boris vraagt hem voor zijn zielenheil te bidden. Sjoejski probeert de verzamelde bojaren hun zojuist uitgeroepen verordening tegen de valse Dimitri te doen intrekken. Door Pimen herinnerd aan de moord op de echte Dimitri vervalt Boris in waanzin, vertrouwt zijn eigen zoon Feodor aan de zorg van de bojaren toe, en sterft.

Team, Cast en Koor

Muzikale leiding 
Edo de Waart
Regie 
Willy Decker
Decor en kostuums 
John MacFarlane
Licht 
David Finn
Dramaturgie 
Klaus Bertisch
Orkest 
Radio Filharmonisch Orkest
Koor 
Koor van de Nederlandse Opera
Instudering koor 
Winfried Maczewski
Kinderkoor 
Muziekschool Waterland
Instudering kinderkoor 
Jan Maarten
Boris Godoenov 
John Tomlinson
Feodor 
Brian Asawa
Xenia 
Juanita Lascarro
Xenia's voedster 
Helga Dernesch
Vorst Sjoesjki 
Chris Merritt
Sjitsjelkalov 
Albert Schagidullin
Pimen 
Frode Olsen
Grigori 
Christopher Ventris
Varlaam 
Henk Smit
Misail 
Brian Galliford
Herbergierster 
Elzbieta Ardam
Joerodivy 
Alexei Grigorev
Nikititsj 
Juha Kotilainen
Mitjoecha 
Ton Kemperman
Officier grenswacht 
Jan Alofs
Bojaar 
Frank Nieuwenkamp

De voorstellingen van 22 en 25 juni werden door het Holland Festival op een videoscherm in het Oosterpark gepresenteerd.

    vr 31 jan NRC Handelsblad

    John Tomlinson: furore in grootse titelrol Massale ovaties waren er gisteravond voor titelrolvertolker John Tomlinson. [..] indrukwekkende en buitengewoon expressieve vocale en acterende prestaties [..] Fabuleus is John Tomlinson in de dramatische opbouw van zijn rol en de emotionele, psychische verheviging van zijn vier monologen. De krachtig, onheilspellende begeleiding door het Radio Filharmonisch Orkest onder leiding van Edo de Waart onderstreept de expansieve ruigheid van John Tomlinson, de Boris, de Sjaljapin van nu.

    vr 31 jan Algemeen Dagblad

    John Tomlinson in de titelrol is ongelooflijk in zang en spel, erg treffend zet hij de rol van slachtoffer Boris neer. De overige zangers zijn eveneens erg goed. Dirigent Edo de Waart excelleert in zijn benadering van de muziek - met veel nuance en gevoel voor kleur en dramatiek leidt hij het uitstekend spelende Radio Filharmonisch Orkest.

    vr 31 jan Het Parool

    Nu had De Waart ook de beschikking over het fenomenale Koor van De Nederlandse Opera en een handvol solisten die van Boris en kornuiten wezens van vlees en bloed wisten te maken. Vooral bas John Tomlinson zette een tsaar neer om niet licht te vergeten. In zijn kielzog scoorde countertenor Brian Asawa hoog met de speelse bezorgdheid van zoon Feodor en bleek oude rot Henk Smit weer goed voor een even korte als briljante performance als Varlaam. Het is met dank aan Brian Asawa en John Tomlinson dat deze Boris Godoenov van een meesterlijke grand opéra wordt tot een briljante petite histoire.