De Nationale Opera presenteert

Peter Grimes Benjamin Britten (1913-1976)

Deze productie was te zien in december 2000

PETER GRIMES

Benjamin Britten
An Opera in Three Acts and a Prologue, op. 33
Libretto van Montagu Slater
Wereldpremière, 7 juni 1945, Sadler’s Wells Theatre, Londen

 

DEZE PRODUCTIE

Nieuwe productie
Première 3 december 2000

Over de opera

In zijn voorwoord in het programmaboekje Peter Grimes, dat de Sadler’s Wells Foundation bij de wereldpremière uitbracht, vertelt Benjamin Britten zelf over het ontstaan van dit belangrijke werk, dat de muziekgeschiedenis zou ingaan als de eerste doorbraak in de Engelse opera sinds Purcell, na een stagnatie van zo’n tweeëneenhalve eeuw. Het woord is aan de componist: ‘In de zomer van 1941, toen ik in Californië aan het werk was, kwam ik in The Listener een artikel van E.M. Forster over George Crabbe tegen. In die tijd kende ik Crabbes gedichten nog niet, maar het lezen over hem bezorgde mij zo’n sterke heimwee naar Suffolk – waar ik altijd had gewoond – dat ik op zoek ging naar een exemplaar van zijn werken en begon met het lezen van The Borough.’

Met Peter Grimes schiep Britten een personage dat wordt gekenmerkt door een tweespalt tussen gewelddadigheid en visionaire kracht. In imposante koorscènes maakt de componist de meute tot tegenspeler van zijn titelfiguur. Gaandeweg wordt echter duidelijk dat het Britten vooral te doen is om de hypocrisie van een gemeenschap die de enkeling buitensluit, terwijl de individuele leden zelf heel wat minder rechtschapen zijn dan zij zich voordoen. Britten componeert in een declamatorische zangstijl, die ook ariose passages bevat. De eindeloze kracht van de zee, die eigenmachtig geeft en neemt, manifesteert zich vooral in de expressieve orkestrale passages.

‘ ’s Levens oceaan krioelt van de vijanden voor mijn zwakke schuit: de snelle zwaardvis en de helse haai; waar trage schepselen kruipen uit hun schone schelp, en schurken, zondaars en vleiers vrolijk leven.’ - George Crabbe

Over deze productie

Edo de Waart, chef-dirigent van de Nederlandse Opera, zal deze productie van Peter Grimes muzikaal begeleiden. ‘Een fantastische opera. Er is een volledige synthese van toneel en muziek; het orkest vertelt evenzeer het verhaal als de zangers dat doen. Wat me intrigeert in Peter Grimes, is de kleinzieligheid, de argwaan, het “anders”- zijn. Het gebeurt niet vaak dat een mannenrol psychologisch zo is uitgewerkt.’ – Edo de Waart.

HET VERHAAL

De driftige visser Peter Grimes staat terecht op verdenking van moord op zijn leerjongen, maar hij wordt wegens gebrek aan bewijs vrijgesproken. Grimes zoekt een nieuwe leerjongen. Alleen de onderwijzeres Ellen Orford wil hem helpen en haalt een jongen uit het weeshuis op. In de herberg The Boar heerst een vrolijke stemming, totdat Peter Grimes binnenkomt. Ellen verschijnt met de jongen, die terstond door Grimes wordt meegevoerd.

Tijdens een kerkdienst zit Ellen buiten met John, de nieuwe jongen. Zij ziet dat zijn jas gescheurd is en dat hij een blauwe plek in zijn nek heeft. Als Grimes John komt halen om aan het werk te gaan, werpt Ellen tegen dat het zondag is en dat John nog maar een kind is. Ze krijgen ruzie, Grimes geeft haar een klap en sleurt John mee. Een aantal burgers besluit op onderzoek uit te gaan. Ze vinden Grimes’ hut leeg, maar ze weten niet dat Grimes de jongen ijlings naar buiten heeft gestuurd en dat deze van de klip te pletter is gevallen. Alleen kapitein Balstrode kijkt over de rand.

Tijdens een feest hitst Mrs Sedley de bevolking op jacht op Grimes te maken. Zij heeft uit een gesprek tussen Ellen en Balstrode afgeluisterd dat Grimes’
boot terug is en dat de trui van John is aangespoeld. In de mist vinden Ellen en Balstrode Grimes op het strand. Hij lijkt zijn verstand te zijn kwijtgeraakt. Ellen wil hem naar huis brengen, maar Balstrode raadt hem aan zelfmoord te plegen. De volgende morgen wordt in de verte een zinkende boot gezien, die weldra uit het zicht verdwijnt.

Team, Cast en Koor

Muzikale leiding 
Edo de Waart
Regie 
Francesca Zambello
Decor en kostuums 
Richard Hudson
Licht 
Jennifer Tipton
Choreografie 
Denni Sayers
Orkest 
Nederlands Philharmonisch Orkest
Koor 
Koor van De Nederlandse Opera
Instudering koor 
Simon Halsey
Peter Grimes  
Kim Begley
Boy (John) 
Samir Veen
Ellen Orford  
Janice Watson
Captain Balstrode  
Philip Joll
Auntie 
Della Jones
Niece 1  
Linda Richardson
Niece 2  
Linda Kitchen
Bob Boles 
John Graham-Hall
Swallow  
David Wilson-Johnson
Mrs. Sedley  
Catherine Wyn-Rogers
Rev. Horace Adams 
Robin Leggate
Ned Keene 
Roberto Salvatori
Hobson 
Stephen Richardson
Fishermen 
Harry Teeuwen
Wouter Klein
A Lawyer 
Frank Nieuwenkamp
Dr. Crabbe 
Wimper Diepering
Fisherwoman 
Jeanette Roggeveen
Chorus of Burgesses  
Ian Spencer
Jan Majoor
John van Halteren
Wojtek Okraska
Ruud Fiselier
Harry Teeuwen