De Nationale Opera presenteert

De neus Dmitri Sjostakovitsj (1906-1975)

Deze productie was te zien in november 2002

DE NEUS

Dmitri Sjostakovitsj
Opera in drie bedrijven, op. 15
Libretto van Dmitri Sjostakovitsj, Jevgenji Zamijatin, Georgi Ionin en Alexander Prejs

 

DEZE PRODUCTIE

Reprise uit 1996/97
Première 1 november 2002

Het verhaal

Wanneer majoor Kovaljov door barbier Jakovlevitsj wordt geschoren, verwijt hij deze dat zijn handen altijd zo stinken. Bij het ontbijt vindt de barbier een neus in het brood, waarop zijn vrouw hem uitscheldt en hem beveelt zich er onmiddellijk van te ontdoen. Als hij dat probeert, wordt hij echter betrapt door de politie. Kovaljov wordt wakker en merkt dat zijn neus weg is. Hij ontdekt deze in de kathedraal van Kazan, gekleed als een staatsraad. Kovaljov beveelt zijn neus onmiddellijk terug te keren in zijn gezicht, maar deze weigert en verdwijnt als Kovaljov wordt afgeleid door de binnenkomst van een jonge vrouw. 

Op het politiebureau aangekomen, verneemt Kovaljov dat de commissaris niet aanwezig is. Hij gaat naar de krant om door middel van een advertentie zijn neus terug te vinden, maar de dienstdoende ambtenaar lacht hem uit en weigert zo’n buitenissige annonce te plaatsen. Vertwijfeld gaat Kovaljov naar huis, waar zijn luie bediende Ivan op de balalaika ligt te spelen. 

Een halteplaats. De politiecommissaris beveelt zijn manschappen goed op te letten: de neus mag de stad niet verlaten. Diverse reizigers verzamelen zich. Als zij vertrekken, komt de neus aangerend: hij wil ook mee. Er wordt op de neus geschoten, maar deze wordt niet geraakt en schiet terug. Het lukt de agenten de neus te overmeesteren, die door vele klappen zijn ware gedaante terugkrijgt. Hij wordt door de politiecommissaris in papier gewikkeld en bij Kovaljov afgeleverd. Het lukt Kovaljov niet om de neus weer in zijn gezicht te plaatsen. Ook een arts kan niets uitrichten, en adviseert hem de neus niet terug te zetten. Kovaljov vermoedt nu dat hij is behekst door Podtotsjina, omdat hij niet met haar dochter wil trouwen. Hij schrijft haar een boze brief, maar haar antwoord weet hem ervan te overtuigen dat hij zich heeft vergist. In de stad spreekt iedereen over de neus. 

Epiloog
Als Kovaljov wakker wordt, zit zijn neus weer op zijn plaats. Hij laat hij zich scheren door Jakovlevitsj en verwijt hem dat zijn handen stinken. Dan is het de hoogste tijd om te gaan flaneren en flirten op de Nevski Prospekt.

Team, Cast en Koor

Muzikale leiding 
Gennady Rozhdestvensky
Regie 
David Pountney
Instudering regie 
Saskia Boddeke
Decor 
Stefanos Lazaridis
Kostuums 
Marie-Jeanne Lecca
Licht 
Davy Cunningham
Choreografie 
Bambi Uden
Orkest 
Residentie Orkest
Koor 
Koor van De Nederlandse Opera
Instudering koor 
Winfried Maczewski
Platon Koezmitsj Kovaljov 
David Wilson-Johnson
Ivan Jakovlevitsj 
Richard Angas
Politiecommissaris / Eunuch 
Alexandre Kravets
Ivan / Adjunct-Hoofdcommissaris / Oude man / Tenorsolo 
Alex Grigorev
Loketbeamte op de advertentie-afdfeling van de krant / Koetsier / Dokter / Straathandelaar / 3de Kennis van Kovaljov 
Maxim Mikhailov
De neus / Kolonel / 2de Kennis van Kovaljov 
Ludovit Ludha
Oude dame / Podtotsjina Pelageja Grigorjevna 
Alexandra Durseneva
Dochter van Podtotsjina / Sopraansolo 
Elena Vink
Praskovja Osipovna / Moeder 
Tamsin Dives
Hajdoek / Lakei van de gravin / Ivan Ivanovitsj 
Roger Smeets
Dienstdoend agent / 2de Voorbijganger / 1ste Kennis van Kovaljov / Huurkoetsier 
Lieuwe Visser
Pjotr Fjodorovitsj / Jaryzjkin 
René Claassen
Straatvenster 
Priti Coles
Tine Beambtine / Hare Majesteit Beatine / Receptine / Tine Kantine / Aspertine / Concertine 
Hilt de Vos
Een vader 
Jan Polak
1ste Zoon 
Cor de Wit
2de Zoon 
Leo Geers
1ste Fatje 
Robert Kops
2de Fatje 
Jan Majoor
Deftige dame  
Noris Hrabar
1ste Zoon van de deftige dame 
Lútzen Bakker
2de Zoon van de deftige dame 
Jeroen van Glabbeek
1ste Voorbijganger 
Cor de Wit
Zomaar iemand 
Willem Korteling
Reisleidster 
Barbara Kennedy
1ste Reiziger 
Marijke Bonkes
2de Reiziger 
Bert Visser
Mannelijke stem 
Harrie Buijs
Vrouwelijke stem 
Ineke Berends
Critici 
Azito Azito,
René Claassen
Vesna Miletić
Hiroko Mogaki
Abdallah Rouached
Patricia Semperboni
Ian Spencer
Willard Terrahe
Lieuwe Visser
Chosrev Mirza 
Abdallah Rouached
Tolk 
Wilfred van de Peppel
Bedienden 
Jeroen van Glabbeek
Wojtek Okraska
Jan Polak
Nico Pouw
Ian Spencer
Harry Teeuwen
Willard Terrahe
Martin Vijgenboom
Politieagenten 
Harry Buijs
Jeroen van Glabbeek
Ruud Kok
Jan Majoor
Frank Nieuwenkamp
Wojtek Okraska
Nico Pouw
Henk de Vries
Rudi de Vries
Martin Vijgenboom
Studenten 
John van Halteren
Piet van Kampen
Ruud Kok
Frank Nieuwenkamp
Wojtek Okraska
Ian Spencer
Harry Teeuwen
Heren 
Harrie Buijs,
Leo Geers,
Robert Kops
Nico Pouw
Willard Terrahe
Henk de Vries
Rudi de Vries
Bedienden oude gravin 
Annaleen Bijnen
Bernadette Bouthoorn
Iris Giel
Noris Hrabar
Vesna Miletić
Esther Mossel
Jo-Anne Spier
Ilona Stokvis
Bewegers 
Azito Azito
Nicola Balhuizen
Evelien Emmens
Andreas Fratzl
Danny Goossens
Rob Hartveld
Sabine van der Helm
Janny Hofman
Esther Jager
Marina Kaptijn
Roy Lavitt
Manette Meulenkamp
Steven Mugnier
Juan Munoz Valdez
Margot Nies
Wilfred van de Peppel
Patricia Semperboni
Abdallah Rouached
    do 30 jan NRC Handelsblad

    Sjostakovitsj’ partituur is evenzeer krankzinnig en wervelend als Pountneys enscenering, maar bij het Residentie Orkest blijft zij in de energieke, hoekig getande uitvoering onder leiding van Gennadi Rozjdestvenski steeds messcherp en meeslepend. Ook vocaal is De Neus een sterke voorstelling. De onvolprezen bariton David Wilson-Johnson, maakt van de wreed ontneusde ambtenaar Kovaljov een underdog die sympathie opwekt. Speciale vermelding verdient ook Alexandre Kravets (politiecommissaris/eunuch) die zijn rol met afstotelijke zwijnengilletjes een zeldzame afstotelijkheid verleent.

    do 30 jan Trouw

    [..] dirigeert Rozjdestvenski met afstandelijke precisie en de juiste ironie dat wat Sjostakovitsj muzikaal voor ogen had. Zijn visie is dwingend, soepel en nauwgezet. De musici van het Residentie Orkest spelen onder zijn leiding met hartveroverend en aanstekelijk plezier [..]

    do 30 jan De Volkskrant

    Het stuk zit Rozjdestvenski in het bloed en het orkest heeft aan een half gebaar genoeg. Microfoons erbij en gauw opnemen, want qua muzikaal profiel kent deze Neus z’n gelijke niet.