De Nationale Opera presenteert

Rage d’amours Rob Zuidam (1964-)

Deze voorstelling was te zien in seizoen 2004 / 2005

RAGE D'AMOURS

I - McGonagall-Lieder
William McGonagall
Voor sopraan, twee piano's en strijkers
Libretto van William Mcgonagall
Wereldpremière 12 augustus 2001, Seiji Ozawa Hall, Lenox, Massachusetts

II - Rage d'amours
Rob Zuidam
Opera in acht scènes, een proloog en een epiloog
Libretto van Rob Zuidam
Wereldpremière 10 augustus 2003, Tanglewood Theatre, Lenox, Massachusetts

 

DEZE PRODUCTIE

Nieuwe productie
Première 17 juni 2005 in de Stadsschouwburg Amsterdam
Coproductie met het Holland Festival

Over Rage d'amours

In zijn tweede opera grijpt Rob Zuidam terug op historische kronieken en brieven waarin het leven van Johanna de Waanzinnige en Filips de Schone geboekstaafd is. Terwijl Johanna vanwege de seksuele escapades van haar echtgenoot al aan geestelijke verwarring ten prooi was, raakt zij na zijn plotselinge dood steeds vaker in een toestand van extase. Zij kan geen afscheid nemen van zijn dode lichaam. Zuidam laat de hoofdrol door drie vrouwen vertolken, waardoor hij de verschillende kanten van haar karakter nader kan uitdiepen en tegelijkertijd haar gespletenheid gestalte kan geven. De vertellersfiguur brengt in dit emotioneel zeer geladen spel van verwarringen de nodige distantie aan. De opera, in opdracht van het Tanglewood Festival geschreven, wordt gecombineerd met een liederencyclus die in de instrumentale delen en de verklanking van kroeggedichten duidelijk Zuidams verleden in de popmuziek verraadt, terwijl de opera Spaans-folkloristische verwijzingen niet schuwt.

‘Rob Zuidam legt zo’n scherp oor voor harmonie aan de dag en zo’n grote verbeeldingskracht voor compositorische en instrumentale combinaties dat deze partituur je volledig in de ban houdt.’ - Anthony Tommasini (New York Times)

Het verhaal

I

McGonagall-Lieder
In 1867 werd een nieuwe spoorbrug over de rivier de Tay in Schotland in gebruik genomen. William McGonagall schreef met zijn Address to the New Tay Bridge een ode aan de technologische vooruitgang. Het lot nam echter een tragische wending toen de brug tijdens een noodweer op oudejaarsdag 1869 instortte, waarbij negentig treinpassagiers om het leven kwamen. Deze gebeurtenis inspireerde McGonagall tot The Tay Bridge Disaster.

II

Rage d'amours
Johanna van Castilië is gehuwd met Filips de Schone, hertog van Bourgondië. Zij lijdt zeer onder zijn talrijke buitenechtelijke escapades en stuurt, met uitzondering van een wasvrouw, alle vrouwen uit haar onmiddellijke omgeving weg. Filips sterft na een ziekte als gevolg van een schipbreuk. Het lijk van Filips wordt gebalsemd. Johanna is ervan overtuigd dat hij uit de dood zal herrijzen en begeleidt samen met een aantal monniken de kist naar Granada. In het klooster van Tordesillas wordt de koningin, die intussen geheel waanzinnig is geworden, opgesloten. Vanuit haar cel kan zij het graf van haar overleden echtgenoot zien. Nog dagelijks hoort men hoe zij Filips liefdevol toespreekt. Al deze gebeurtenissen worden door ooggetuigen van commentaar voorzien.

TEAM EN CAST

Muzikale leiding 
Reinbert de Leeuw
Regie 
Guy Cassiers
Decor, licht en video 
Peter Missotten
Kostuums 
Isabelle Lhoas
Frédérique Denis
 
McGONAGALL LIEDER
Piano 
Gerard Bouwhuis
Cees van Zeeland
 
RAGE D'AMOURS
Orkest 
Asko Ensemble
Schönberg Ensemble
 
McGONAGALL LIEDER
Sopranen 
Barbara Hannigan
Claron McFadden
YoungHee Kim
Johanna I 
Claron McFadden
 
RAGE D'AMOURS
Johanna II 
Barbara Hannigan
Johanna III 
YoungHee Kim
Filips de Schone 
Tracey Welborn
Galicische vrouw/Wasvrouw 
Hilary Summers
Pierchon de Rue 
Romain Bischoff
Monnik I/Philibert Naturel 
Pascal Bertin
Monnik II/Edelman 
Mark Tevis
Monnik III/Zeeman I 
Quirijn de Lang
Monnik IV/Zeeman II 
Harry van der Kamp
Man in het water 
Peter Vandemeulebroecke

ASKO | Schönberg Ensemble

Dit internationaal toonaangevend ensemble voor nieuwe muziek voert in verschillende bezettingen muziek van de 20ste- en 21ste-eeuw uit. Deze muziek is niet alleen van grote, gevestigde namen maar ook van jongere componisten als Van der Aa, Padding, Roukens en Zuidam, en van de jongste generatie. Ook de grondleggers van de twintigste-eeuwse muziek komen bij het Asko|Schönberg ensemble ruimschoots aan bod: van Weill tot Schönberg en van Stravinsky tot Messiaen.

    do 30 jan Kasper Jansen, NRC

    McGonagall-Lieder en Rage d'amours van Rob Zuidam overrompelende dubbel-voorstelling. Cassiers brengt beide stukken van Zuidam zonder veel zichtbare handeling als geënsceneerde concerten, als muzikale en visuele installaties waarin indringend en onthutsend op de historische gebeurtenissen wordt teruggekeken. Claron McFadden, Barbara Hannigan en YoungHee Kim zijn ijselijk hoog en extatisch zingende sopranen. Ze leveren fenomenale prestaties in beide stukken, maar die in Rage d'amours maken het meest indruk wegens het extreme karakter van verhaal en vocale uitbeelding.

    do 30 jan Bela Luttmer, De Telegraaf

    Claron McFadden, Barbara Hannigan en YoungHee Kim zijn de gedroomde Johanna's. Met hun verschillende timbres in hetzelfde hoge register geven zij de liefdeskreten een krachtig reliëf. Hilary Summers (zieneres) steekt daarbij fraai af met haar bezwerende, diepe altstem. Ook de overige rollen zijn sterk bezet met Romain Bischoff (verteller), Pascal Bertin, Mark Tevis, Quirijn de Lang en Harry van der Kamp. Het Asko en Schönberg Ensemble leveren onder leiding van Reinbert de Leeuw een topprestatie. Rage d'amours wordt gecombineerd met Zuidams McGonagall-Lieder, waarin naast Claron McFadden, Barbara Hannigan en YoungHee Kim de pianisten Gerard Bouwhuis en Cees van Zeeland voor een meesterlijk aandeel zorgen.

    do 30 jan Willem Bruls, De Standaard

    Elke maat van Rage d'amours heeft een obsessieve, soms zelfs lugubere schoonheid. Dat laatste is onder andere het geval als de schim van de zeventienjarige Filips in de ruimte klinkt, terwijl Johanna haar teruggekeerde man wil liefkozen. Steeds weer zijn die hooggespannen, rondtollende stijkersklanken te horen, steeds is er het nerveuze slagwerk. Zuidams muziek is in harmonisch opzicht zeer toegankelijk, maar bezit tegelijkertijd inhoud en substantie.