De Nationale Opera presenteert

Elektra Richard Strauss (1864-1949)

Deze productie was te zien in april 2006

EKEKTRA

Richard Strauss
Tragödie in einem Aufzuge
Libretto van Hugo von Hofmannsthal
Wereldpremière 25 januari 1909, Hofoper, Dresden

 

DEZE PRODUCTIE

Reprise uit het seizoen 1996/97 en 1999/00
Première 10 april 2006

Over de opera

De drie grote Griekse tragediedichters – Aeschylus, Euripides en Sophocles – wijdden elk een treurspel aan het drama dat zich aan het Myceense hof heeft afgespeeld. Maar terwijl zijn voorgangers zich meer op de heroïsche aspecten concentreerden, legt Hofmannsthal het accent op de duistere, mythische krachten van het drama, waarin hij de figuur van Elektra de centrale rol heeft toebedeeld. Elektra wil de moord op haar vader Agamemnon wreken, die haar moeder op haar beurt heeft begaan om zich te wreken voor de offerdood van haar dochter Iphigenia. De confrontatie tussen moeder en dochter vormt een hoogtepunt in de opera. Het werk markeert het begin van een samenwerking tussen componist en librettist die tot de meest hechte en uitzonderlijke van de operageschiedenis kan worden gerekend. 

‘In Elektra is het individu verloren gegaan, uit zelfbehoud. Zij is de vader (hij bestaat alleen in haar), zij is de moeder (meer dan deze het zelf is), ze is het hele huis – en ze kan zichzelf niet vinden.’ - Hugo von Hofmannsthal

Het verhaal

Bij zijn terugkeer uit de Trojaanse oorlog werd Agamemnon, koning van Mycene, vermoord door zijn vrouw Klytämnestra en haar minnaar Aegisth. Agamemnons zoon Orest verdween, diens zusters Elektra en Chrysothemis bleven in het paleis achter. Elektra beweent dagelijks haar vader en blijft alleen nog in leven door de vurige wens hem eens te wreken. Chrysothemis daarentegen snakt naar een normaal leven met een man en kinderen. Klytämnestra wordt door nachtmerries gekweld en vraagt Elektra om raad. Die krijgt ze van haar dochter: pas als het juiste slachtoffer – een vrouw – door de bijl is geveld, zal Klytämnestra ophouden met dromen! Plotseling komt het bericht dat Orest dood is en Klytämnestra trekt zich verheugd terug in haar vertrekken. De wraak moet nu zonder Orest worden voltrokken. Elektra vraagt Chrysothemis tevergeefs om hulp om Agamemnon te wreken met dezelfde bijl waarmee hij werd omgebracht. Orests dood was gemeld door twee boodschappers; een van hen blijkt Orestes zelf te zijn. Hij ziet Elektra aanvankelijk aan voor een bediende, maar door haar verdriet herkent hij haar als zijn zuster. Hij belooft Klytämnestra en Aegisth te doden en weldra klinken zijn moeders doodskreten door het paleis. Als Aegisth thuiskomt, licht Elektra hem bij. Hij gaat het paleis binnen, de dood tegemoet. Elektra geeft zich over aan een extatische dans, die pas eindigt als ze dood neervalt: ze heeft haar roeping vervuld

Team, Cast en Koor

Muzikale leiding 
Ingo Metzmacher
Regie 
Willy Decker
Instudering regie 
Wim Trompert
Decor en kostuums 
Wolfgang Gussmann
Licht 
Hans Toelstede
Dramaturgie 
Klaus Bertisch
Orkest 
Nederlands Philharmonisch Orkest
Koor 
Toonkunstkoor Amsterdam
Instudering koor 
Boudewijn Jansen
Klytämnestra 
Felicity Palmer
Elektra 
Nadine Secunde
Chrysothemis 
Gabriele Fontana
Aegisth 
Donald Kaasch
Orest 
Gerd Grochowski
Der Pfleger des Orest 
Frans Mazura
Die Vertraute 
Iris Giel
Die Schleppträgerin 
Hiroko Mogaki
Ein junger Diener 
Doug Jones
Ein alter Diener 
Jan Alofs
Die Aufseherin 
Janice Cairns
1. Magd 
Claire Powell
2. Magd 
Rebecca de Pont Davies
3. Magd 
Yvonne Schiffelers / Margriet van Reisen
4. Magd 
Ellen van Haaren
5. Magd 
Abbie Furmansky
6 Dienerinnen 
Claire Powell
Iris Giel
Ellen van Haaren
Rebecca de Pont Davies
Yvonne Schiffelers / Magriet van Reisen
Hiroko Mogaki

Nederlands Philharmonisch Orkest

Het Nederlands Philharmonisch Orkest | Nederlands Kamerorkest behoort als vaste orkestpartner van De Nationale Opera tot de beste Europese operaorkesten. Marc Albrecht is sinds 2011 chef-dirigent van het NedPhO|NKO en van De Nationale Opera. Hij leidde onder meer spraakmakende producties van Die Frau ohne Schatten, Schatzgräber, Elektra en Die Meistersinger. Het orkest boekte ook een groot succes met de integrale uitvoering van Der Ring des Nibelungen onder leiding van Hartmut Haenchen.

Het NedPhO|NKO presenteert zich nationaal en internationaal ook in een gevarieerde concertprogrammering. Thuiszaal is Het Koninklijk Concertgebouw. Het orkest verbindt artistieke excellentie met gastvrijheid voor een breed publiek en neemt verantwoordelijkheid voor de toekomst met omvangrijke programma’s voor educatie en talentontwikkeling. Klassieke muziek wordt zo bereikbaar voor iedereen.

    di 28 jan Oswin Schneeweisz, Algemeen Dagblad

    In het Amsterdamse Muziektheater transformeerde regisseur Willy Decker de opera van Richard Strauss tot een huiveringwekkend drama. [...] net als Salome [...] is een goede uitvoering een onvergetelijke betekenis. Over tien jaar herinneren degenen die nu bij het vallen van het doek hun kelen schor schreeuwden zich Nadine Secunde nog als Elektra. Ook Felicity Palmer zal voor altijd een ijzingwekkende Klytämnestra zijn. Decker benadrukt met zijn sobere toneelbeeld en contrastrijke regie dat Elektra een groot psychodrama is. [...] Voeg daarbij de geniale muziek van Richard Strauss die broeit, schmiert en extatisch jubelt. Muziek die op het hysterische af voortraast en acceptabel werd uitgevoerd door het Nederlands Philharmonisch Orkest onder leiding van Ingo Metzmacher. Dan kun je spreken van een ultieme opera-ervaring.

    di 28 jan Mischa Spel, NRC Handelsblad

    ‘met het ontvouwen van de handeling laat Metzmacher het Nederlands Philharmonisch Orkest steeds breder en woester stromen of klammer broeien in de sleutelscènes. [...] de verstilde, met tederheid dooraderde scène waarin Elektra haar doodgewaande broer Orestes terugziet, is tranentrekkend in de letterlijkste en beste zin des woords. [...] Indrukwekkend is Felicity Palmer als de sleets-ordinaire Klytämnestra met een passend gruizige kijfklank in de laagte. Naast de lichtvoetige maar soms opeens ontroerend aardse Chrysothemis van Gabriele Fontana is de onvermoeibare Nadine Secunde in de titelrol [...] een ijzersterke, zowel bitchy als deerniswekkende Elektra – niet helrood als het bloed dat zij vergiet, niet grauw als de muren die haar omsluiten en benadrukken, maar genuanceerd en in alle kleuren daartussen.

    di 28 jan Erik Voermans, Het Parool

    ‘de indrukwekkende enscenering van Willy Decker [...] heeft nog geen millimeter aan kracht ingeboet. Vocaal gezien is de productie zelfs nog sterker dan de reprise in 2000. Sopraan Nadine Secunde is een ronduit formidabele Elektra, die zowel op de talrijke angstaanjagend intense momenten als op de schaarse intieme, bijna lied-achtige momenten ten volle overtuigt. Haar uitroep Sei verflucht!, tegen haar zuster Chrysothemis geslaakt als zij haar niet kan overtuigen mee te doen aan de moedermoord, ging werkelijk door merg en been. '