De Nationale Opera presenteert

Doctor Atomic John Adams (1947-)

Deze productie was te zien in juni 2007

DOCTOR ATOMIC

John Adams
Opera in Two Acts
Libretto van Peter Sellars, naar originele bronnen
Wereldpremière 1 oktober 2005, San Francisco Opera, San Francisco

 

DEZE PRODUCTIE

Nieuwe productie
Coproductie met San Francisco Opera en Lyric Opera of Chicago, in het kader van het Holland Festival
Première 10 juni 2007

Over de opera

Het verlangen menselijke grenzen te overschrijden zette de natuurkundige J. Robert Oppenheimer op welhaast faustiaanse wijze aan tot een experiment dat een bedreiging vormde voor de hele mensheid en waarvan de wetenschappelijke resultaten dat vandaag de dag nog steeds doen. De atoombom is een feit dat inmiddels een mythische lading heeft gekregen. De vraag naar de morele implicaties wordt in John Adams’ nieuwste opera evenzeer aan de orde gesteld als die naar de invloed op de privé-sfeer van de historische hoofdpersonen. Het aftellen is begonnen, en de afwisseling van elektronica en live gespeelde muziek maakt duidelijk dat we weliswaar nog allerlei zaken kunnen beïnvloeden, maar veel ook niet (meer). Na Nixon in China en The Death of Klinghoffer maakt deze nieuwe samenwerking van Adams met Peter Sellars de actualiteit van kunst haast pijnlijk voelbaar.

Het verhaal

I
New Mexico, juni-juli 1945. J. Robert Oppenheimer en zijn team zijn bezig met de afronding van het werk aan de nieuwe atoombom. Weliswaar is Duitsland verslagen, maar Japan nog niet. En dan is er nog de dreiging van de Russen! De wetenschappers Edward Teller en Robert Wilson wijzen op de morele aspecten. Een hevig onweer maakt het testen van de bom tot een gevaarlijke zaak: een ongeluk kan honderden doden onder het militaire en wetenschappelijke personeel betekenen. Oppenheimer ondergaat een persoonlijke crisis en denkt aan een sonnet van John Donne: 'Batter my heart, three-person'd God.'

II
Oppenheimers vrouw, Kitty, mijmert over de oorlog, de dood en leven na de dood. Wilson en de meteoroloog Jack Hubbard vinden het onverantwoord om de bom tijdens het onweer te testen, maar generaal Groves negeert hun waarschuwingen. Oppenheimer beveelt iedereen de testexplosie voor te bereiden zodat die om 5.30 uur kan plaatsvinden. Om 5.10 uur begint het aftellen. In de nachtelijke hemel verschijnt een angstaanjagend visioen van de god Visjnoe. Oppenheimer is een zenuwcrisis nabij. Drie vuurpijlen worden als waarschuwingssignalen afgeschoten. Na de derde begint de laatste fase van het aftellen; het personeel gaat op de grond liggen in ondiepe loopgraven. 45 Seconden voor 'zero' wordt de automatische timer aangezet en begint de noodzakelijke reeks kettingreacties. 'Zero min 1': na een spookachtige stilte begint een nieuw tijdperk.

Team, Cast en Koor

Muzikale leiding 
Lawrence Renes
Regie 
Peter Sellars
Decor 
Adrianne Lobel
Kostuums 
Dunya Ramicova
Licht 
James F. Ingalls
Geluid 
Mark Grey
Choreografie 
Lucinda Childs
Orkest 
Nederlands Philharmonisch Orkest
Koor 
Koor van De Nederlandse Opera
Instudering koor 
Martin Wright
J. Robert Oppenheimer 
Gerald Finley
Kitty Oppenheimer 
Jessica Rivera
General Leslie Groves 
Eric Owens
Edward Teller 
Richard Paul Fink
Jack Hubbard 
James Maddalena
Robert Wilson 
Thomas Glenn
Captain James Nolan 
Jay Hunter Morris
Pasqualita 
Ellen Rabiner
Dansers 
Jurriaan Loos, Teck Voon Ng, Dario Tortorelli, Nico Weggemans, Sophie Ribrault, Loes Ruizeveld, Wubkje Kuindersma, Sun Hee Dieben, Yomi Hitijahubessy

Nederlands Philharmonisch Orkest

Het Nederlands Philharmonisch Orkest | Nederlands Kamerorkest behoort als vaste orkestpartner van De Nationale Opera tot de beste Europese operaorkesten. Marc Albrecht is sinds 2011 chef-dirigent van het NedPhO|NKO en van De Nationale Opera. Hij leidde onder meer spraakmakende producties van Die Frau ohne Schatten, Schatzgräber, Elektra en Die Meistersinger. Het orkest boekte ook een groot succes met de integrale uitvoering van Der Ring des Nibelungen onder leiding van Hartmut Haenchen.

Het NedPhO|NKO presenteert zich nationaal en internationaal ook in een gevarieerde concertprogrammering. Thuiszaal is Het Koninklijk Concertgebouw. Het orkest verbindt artistieke excellentie met gastvrijheid voor een breed publiek en neemt verantwoordelijkheid voor de toekomst met omvangrijke programma’s voor educatie en talentontwikkeling. Klassieke muziek wordt zo bereikbaar voor iedereen.

    di 28 jan Stephan Moens, De Morgen

    'Met Dr. Atomic toont de Amerikaanse componist John Adams overtuigend aan waar de toekomst voor de opera ligt: in de grote mythes en ethische conflicten van onze tijd. Hij heeft de tragedie van J. Robert Oppenheimer, uitvinder van de atoombom, overweldigend getoonzet met alle middelen van de muziek van vandaag. [...] Adams en zijn librettist en regisseur Peter Sellars kennen niet alleen de traditie [...], ze beheersen ook als geen ander de kunst om ze op complexe wijze te variëren. [...] de uitvoering is zowel muzikaal als scenisch nagenoeg vlekkeloos [...] Het is met andere woorden een meesterwerk, een Faust voor onze tijd.'

    di 28 jan Juan Vela del Campo, El País

    'Sellars se encarga también en el que participa Lucinda Childs como responsable coreográfica. La estética que se desprende de todo ello es americana hasta las cejas, con un minimalismo a la vuelta de sí mismo y con un sentido de la comunicacíon directo y efectivo, que enlaza, en cierta medida, con los postulados del teatro de variedades.'

    di 28 jan Gert-Jan Stam, theatercentraal.nl

    'De muziek van John Adams is een ingenieus en gedetailleerd vlechtwerk. […] Met veel vernuft wordt verwezen naar de klassieke Europese operagrootmeesters, Stravinsky, musicals en soms zelfs soundtrackachtige orkestraties. […] De grootste prestatie van het duo Sellars/Adams ligt in de durf om het beangstigende onderwerp tot een samenhangende productie te maken.'