De Nationale Opera presenteert

Carmen Georges Bizet (1838-1875)

Deze productie was te zien in juni 2009

Carmen

Georges Bizet
Opéra comique en quatre actes
Libretto van Henri Meilhac en Ludovic Halévy
Wereldpremière 3 maart 1875, Opéra-Comique, Parijs

 

Deze productie

Nieuwe productie
Première 15 juni 2009
Voorstellingen in het kader van het Holland Festival

Over de opera

Een van de grootste successen uit het operarepertoire kreeg bij zijn première slechts een lauwe ontvangst. Zowel de amorele titelheldin als het marginale milieu waarin de handeling gesitueerd is, stuitte bij het publiek op weerstand. Dit veranderde pas toen het werk buiten Frankrijk veel succes oogstte. Met de titelheldin creëerde Bizet een voor de 19de eeuw typische ‘femme fatale’. Toen de aanvankelijke tegenstand van het publiek eenmaal was overwonnen, was het juist het exotische element dat Carmen als zigeunerin personifieerde waaraan dit werk zijn succes dankte. Zigeuners waren de vol verlangen en afschuw bekeken tegenpool van de oerdegelijke 19de eeuwse burgerman. Hun andersoortigheid leek aanlokkelijk; ze vertegenwoordigden de illusie van de grote vrijheid.

Het verhaal

I
Micaëla wil haar geliefde, Don José, een bericht van zijn moeder brengen, maar wordt door soldaten belaagd. Vrouwen uit de sigarettenfabriek houden pauze en één van hen, La Carmencita, zingt een ballade. Als zij merkt dat Don José nauwelijks aandacht voor haar heeft, dringt zij zich aan hem op. Wanneer de vrouwen teruggaan naar de fabriek, raakt Carmen bij een vechtpartij betrokken, wordt door Zuniga opgebracht en aan Don José overgedragen. Met een liefdesliedje pakt zij hem volledig in, en Don José laat haar gaan. Daarvoor moet hij nu zelf de cel in.

II
Carmen raakt hevig onder de bekoring van de stierenvechter Escamillo. Aan de smokkelaars heeft zij beloofd Don José voor hun bende te winnen. Carmen probeert hem over te halen. Maar Don José wil niet. Als Zuniga Carmen het hof maakt, vecht Don José met hem uit jaloezie, en de net van hun duistere tocht teruggekeerde smokkelaars houden Zuniga onder schot. Don José beseft dat hij zijn positie in gevaar heeft gebracht en sluit zich noodgedwongen bij de bende aan.

III
In het smokkelaarskamp leest Carmen, wier relatie met Don José op springen staat, haar eigen toekomst in een kaartspel en trekt Schoppenaas, de doodskaart. Micaëla sluipt heimelijk het kamp in, kort daarna gevolgd door Escamillo, die Carmen zoekt. Don José valt Escamillo aan, maar de vechtenden worden gescheiden. Escamillo nodigt iedereen uit voor zijn komende stierengevecht. Micaëla wordt in haar schuilplaats ontdekt, maar Don José voelt voor haar geen liefde meer. Als Micaëla hem vertelt dat zijn moeder stervende is, besluit Don José toch met haar mee te gaan. 

IV
Escamillo en Carmen komen aan bij de arena, maar als Carmen hoort dat Don José in de buurt is, gaat zij nog niet naar binnen. Terwijl het stierengevecht gaande is, treffen Carmen en Don José elkaar. Zij weigert bij hem terug te keren; jaloers en verbitterd doodt Don José Carmen.

Team, Cast en Koor

Muzikale leiding 
Marc Albrecht
Regie 
Robert Carsen
Decor 
Michael Levine
Kostuums 
Falk Bauer
Licht 
Robert Carsen
Peter van Praet
Choreografie 
Marco Berriel
Orkest 
Koninklijk Concertgebouworkest
Koor 
Koor van De Nederlandse Opera
Instudering koor 
Martin Wright
Kinderkoor 
De Kickers van Muziekschool Waterland
o.l.v. Jan Maarten Koeman
Don José 
Yonghoon Lee
Escamillo 
Kyle Ketelsen
Le Dancaïre 
Roberto Accurso
Le Remendado 
Marcel Reijans
Zuniga 
Nicolas Testé
Moralès 
Igor Gnidii
Carmen 
Nadia Krasteva
Micaëla 
Genia Kühmeier
Frasquita 
Renate Arends
Mercédès 
Nora Sourouzian
Un officier 
Ian Spencer
Une spectatrice 
Marieke Reuten
Un marchand 
Wim-Jan van Deuveren
Un spectateur 
Leo Geers
Lilas Pastia 
Rudi Delhem

Koninklijk Concertgebouworkest

Het Koninklijk Concertgebouworkest behoort tot de meest vooraanstaande symfonieorkesten ter wereld. Het in 1888 opgerichte orkest werd door Gramophone uitgeroepen tot ‘The World’s Greatest Orchestra’, vanwege zijn unieke, herkenbare klank en stilistische flexibiliteit. Meest recent bij De Nationale Opera: Parsifal (2012) en Falstaff (2014); in 2015 werkt het Koninklijk Concertgebouworkest mee aan Lulu.

    do 23 jan NRC - Carmen, 2009

    "Alleen al daarom is deze Carmen voorbestemd een publieksfavoriet te worden; kitsch blijft buiten de deur, maar Carsen benut wel de visuele potentie van Carmen (stieren, hoeren, kinderen, soldaten) optimaal."

    do 23 jan Het Parool - Carmen, 2009

    "Regisseur Carsen doet alles in één decor. Voor op het toneel ligt zand, achterin staat een negen rijen hoge tribune, die ook dienst doet als berglandschap. De tocht door de bergen, aan het begin van het derde bedrijf, doet denken aan de openingsscène uit Aguirre, der Zorn Gottes van Herzog. Schitterend. Mooi is ook het begin van akte twee, met een bordeel waar de vrouwen in rood strijklicht lusteloos hun nagels vijlen.’

    do 23 jan Deutschlandfunk - Carmen, 2009

    Doch hat De Nationale Opera mit der berühmtesten Arbeit von Georges Bizet wohl tatsächlich etwas Neues zu Wege gebracht - auf höchstem Niveau. Marc Albrecht entlockt dem Koninklijk Concertgebouworkest eine eher elegant als drastisch angelegte Interpretation, prozessierte auch feine Nuancen heraus, ohne den Fluss und Drive der Bizetschen Nummern auch nur einen Moment zu zerzieseln. Die bukolischen Klänge zu Beginn des Schmuggler-Ausflugs in die Berge war von ausgesuchtester Delikatesse und selbst zum emotional so heftigen Ende stellte sich keine allzu grelle Drastik oder gar Brutalität ein."[...] "Robert Carsen hat es in jeder Hinsicht brillant theatralisiert.’