De Nationale Opera presenteert

After Life Michel van der Aa (1970-)

Deze productie was te zien in september 2009

After Life

Michel van der Aa
Opera in één bedrijf 
Libretto van Michel van der Aa, naar Hirokazu Kore-Eda
Wereldpremière 2 juni 2006, Muziekgebouw aan 't IJ, Amsterdam

 

Deze productie

Reprise uit 2005/2006
Première 28 september 2009

Over de opera

Wat was het meest beslissende moment in je leven? 
Dat is de vraag die in Michel van der Aa’s opera centraal staat. Uitgaand van de gelijknamige film van Hirokazu Kore-Eda laat de opera ons kennismaken met mensen die vanuit het aardse bestaan in de hemel opgenomen moeten worden. Hun belangrijkste herinnering mogen ze in de vorm van een film nog één keer beleven en dan meenemen naar de eeuwigheid. Door de combinatie van gespeelde actie en film, livemuziek en elektronica ontstaat een complexe structuur, waarmee Van der Aa voortbouwt op zijn succesvolle eenakter 'One', die in 2004 met de Matthijs Vermeulenprijs werd bekroond. Zeer uiteenlopende tijdniveaus vinden hun weerspiegeling in de muziek en de handeling, terwijl het werk toch steeds zijn helderheid en de uit zijn humanistische grondgedachten voortvloeiende eenduidigheid weet te bewaren. 

‘Mijn werk gaat vaak over conflicten, dialogen en de beleving daarvan door het individu.’ - Michel van der Aa

Het verhaal

Op een tussenstation moeten de mensen na hun dood één favoriete herinnering uitkiezen om mee te nemen naar het hiernamaals. Pas na het vaststellen van hun meest beslissende moment mogen zij door naar de hemel. Hiertoe krijgen zij een week de tijd, waarbij ze geholpen worden door enkele overledenen die niet hebben kunnen kiezen en die tot nader order moeten achterblijven. Aiden, een jongeman, moet de 70-jarige Mr. Walter bijstaan. Mr Walter kijkt naar videobanden over zijn leven en ziet alleen maar mislukkingen. Als Mr. Walters jonge bruid Kira te zien is, lijkt Aiden door haar geobsedeerd. Aidens assistente Sarah – met wie hij een relatie heeft – is jaloers vanwege zijn belangstelling voor Kira. Er worden filmopnamen gemaakt van de beslissende momenten uit de levens van de nieuwe doden. Aiden begrijpt dat het zien van Kira zijn 'moment' was. Hij kiest er nu voor om Sarah achter te laten en door te gaan. Als Aiden de filmploeg echter aan het werk ziet, verandert hij van gedachte: dít is zijn 'beslissende moment', niet het zien van Kira. Zo zal Sarah deel uitmaken van zijn 'beslissende moment' en zal hij haar nooit vergeten. Zij blijft verslagen achter. De volgende dag komt er een nieuwe groep overledenen en Sarah zal Aidens plaats innemen.

Team en cast

Muzikale leiding 
Otto Tausk
Regie 
Michel van der Aa
Decor 
Dries Verhoeven
Licht 
Floriaan Ganzevoort
Kostuums 
Robby Duiveman
Video 
Peter Wilms
Geluid 
Clare Gallagher
Dramaturgie 
Klaus Bertisch
Orkest 
ASKO | Schönberg
Aiden 
Roderick Williams
Mr. Walter 
Richard Suart
Sarah 
Yvette Bonner
Ilana 
Margriet van Reisen
Chief 
Claron McFadden
Bryna Pullman 
Helena Rasker

ASKO | Schönberg Ensemble

Dit internationaal toonaangevend ensemble voor nieuwe muziek voert in verschillende bezettingen muziek van de 20ste- en 21ste-eeuw uit. Deze muziek is niet alleen van grote, gevestigde namen maar ook van jongere componisten als Van der Aa, Padding, Roukens en Zuidam, en van de jongste generatie. Ook de grondleggers van de twintigste-eeuwse muziek komen bij het Asko|Schönberg ensemble ruimschoots aan bod: van Weill tot Schönberg en van Stravinsky tot Messiaen.

    do 23 jan Erik Voermans, Het Parool

    ‘De grote kracht van After Life is de centrale vraag die in het stuk wordt gesteld: ‘Wat is je kostbaarste herinnering?’ Die vraag moet door de protagonisten in de opera – allen overleden en geposteerd op een plek, een station, ergens tussen aarde en hemel – eerst worden beantwoord, voordat ze het hiernamaals in gaan en daar één worden met die ene herinnering. Het blijft een schitterend gegeven, dat Van der Aa ontleende aan de film After Life van de Japanner Hirokazu Kore-Eda. Het libretto is helder en sterk, de zanglijnen zijn in al hun grilligheid melodisch aansprekend en de muziek heeft in haar gereviseerde gedaante heeft heel veel aan timbrevariatie gewonnen. Ze is het mooist en dramatisch het effectiefst op de stillere momenten. Van der Aa heeft een groot evocatief vermogen en een bijzonder gevoel voor suggestiviteit. […] De inlas van korte films, waarin geïnterviewden hun kostbaarste herinnering prijsgeven en de muziek soms even wordt stilgelegd, is zeer gewaagd, maar de impact en ontroering die de beelden oproepen zijn opnieuw groot. In de nieuwe versie heeft Van der Aa twee rollen geschrapt, waardoor de overgebleven partijen nu veel beter uit de verf komen. De zangers (zelfde cast als in 2006) zijn overtuigend, met glansrollen voor bariton Roderick Williams als Aiden en sopraan Claron McFadden als de chef van het tussenstation. Maar Margriet van Reisen, Helena Rasker, Richard Suart en Yvette Bonner doen nauwelijks voor hen onder.’

    do 23 jan Frits van der Waa, De Volkskrant

    ‘Het toch al indrukwekkende stuk is erop vooruitgegaan: het verhaal is helderder, de muziek is kleurrijker en de personages krijgen meer profiel. […] Het vocale middelpunt van de voorstelling is de bariton Roderick Williams, die zich tot het meest complexe personage ontwikkelt, wanneer hij in de herinneringen van één van de pas gestorvenen een gemeenschappelijke geliefde ontdekt. […] Bovenop de stellage waarin het geheel zich afspeelt, zetelen zo’n twintig musici van Asko|Schönberg, die onder aanvoering van Otto Tausk hun priemende en verzengende klanken feilloos synchroniseren met de elektronische component. De muziek vindt een volmaakte pendant in de glazen panelen, die kunnen veranderen in ondoorzichtige projectieschermen. Daarop verschijnen ook de als in een documentaire gefilmde interviewfragmenten, die rustpunten zijn in de bij wijlen erg bezige muziek. Ook deze letterlijk uit het leven gegrepen verhalen worden ten slotte een organisch onderdeel van het theatrale mozaïek. Het pleit voor de visie van Van der Aa, die als componist nog niet de uiterste reikwijdte van zijn vocabulaire bereikt lijkt te hebben, maar als muziektheatermaker tot een resultaat komt dat zijn weerga niet kent.’

    do 23 jan Anthony Fiumara, Trouw

    ‘Naar aanleiding van de eerste uitvoeringen scherpte Van der Aa ‘After Life’ nog wat aan, om naar eigen zeggen tot een volwassener versie te komen. Hij componeerde een half uur aan nieuw materiaal en schaafde aan de partituur om de uitgebeende muziek wat meer vlees te geven. In de opera over het geheugen (en het leven zelve) was het zoeken naar de verschillen met de versie uit 2006. Dat was een goed teken: de opera is nog precies zo aangrijpend als toen. Het fabriekshalachtige decor met de musici op het dak van de scène uit 2006 bleef terecht gehandhaafd. Het sterke toneelbeeld biedt nog steeds een mooi contrast met Van der Aa’s gefilmde portretten. Die gelaagde afwisseling tussen toneel en film, tussen zang en gesproken woord, tussen verzonnen personages en ‘echte mensen’ – op het voertuig van Van der Aa’s spannende muziek – is een sterke troef van ‘After Life’. Sterk klonken ook Asko|Schönberg onder Otto Tausk en de uitgesproken zangerscast met bijvoorbeeld Claron McFadden, Roderick Williams en Margriet van Reisen. Bij het naar buiten lopen hoorde je mensen zich afvragen wat hún belangrijkste herinnering was. Opera die zulke vragen oproept bij het publiek: kom er maar eens om.’