De Nationale Opera presenteert

Elektra Richard Strauss (1864-1949)

Deze productie was te zien in oktober 2011

Elektra

Richard Strauss
Tragödie in einem Aufzuge
Libretto van Hugo von Hofmannsthal
Wereldpremière 25 januari 1909, Hofoper, Dresden

 

Deze productie

Reprise uit 1996/97, 1999/00 en 2005/06
Première 6 oktober 2011

Over de opera

De drie grote Griekse tragediedichters – Aeschylus, Euripides en Sophocles – wijdden elk een treurspel aan het drama dat zich aan het Myceense hof heeft afgespeeld. Maar terwijl zijn voorgangers zich meer op de heroïsche aspecten concentreerden, legt Hofmannsthal het accent op de duistere, mythische krachten van het drama, waarin hij de figuur van Elektra de centrale rol heeft toebedeeld. Elektra wil de moord op haar vader Agamemnon wreken, die haar moeder op haar beurt heeft begaan om zich te wreken voor de offerdood van haar dochter Iphigenia. De confrontatie tussen moeder en dochter vormt een hoogtepunt in de opera. Het werk markeert het begin van een samenwerking tussen componist en librettist die tot de meest hechte en uitzonderlijke van de operageschiedenis kan worden gerekend. 

‘In Elektra is het individu verloren gegaan, uit zelfbehoud. Zij is de vader (hij bestaat alleen in haar), zij is de moeder (meer dan deze het zelf is), ze is het hele huis – en ze kan zichzelf niet vinden.’ - Hugo von Hofmannsthal

Het verhaal

Bij zijn terugkeer uit de Trojaanse oorlog werd Agamemnon, koning van Mycene, vermoord door zijn vrouw Klytämnestra en haar minnaar Aegisth. Agamemnons zoon Orest verdween, diens zusters Elektra en Chrysothemis bleven in het paleis achter. Elektra beweent dagelijks haar vader en blijft alleen nog in leven door de vurige wens hem eens te wreken. Chrysothemis daarentegen snakt naar een normaal leven met een man en kinderen. Klytämnestra wordt door nachtmerries gekweld en vraagt Elektra om raad. Die krijgt ze van haar dochter: pas als het juiste slachtoffer – een vrouw – door de bijl is geveld, zal Klytämnestra ophouden met dromen! Plotseling komt het bericht dat Orest dood is en Klytämnestra trekt zich verheugd terug in haar vertrekken. De wraak moet nu zonder Orest worden voltrokken. Elektra vraagt Chrysothemis tevergeefs om hulp om Agamemnon te wreken met dezelfde bijl waarmee hij werd omgebracht. Orests dood was gemeld door twee boodschappers; een van hen blijkt Orestes zelf te zijn. Hij ziet Elektra aanvankelijk aan voor een bediende, maar door haar verdriet herkent hij haar als zijn zuster. Hij belooft Klytämnestra en Aegisth te doden en weldra klinken zijn moeders doodskreten door het paleis. Als Aegisth thuiskomt, licht Elektra hem bij. Hij gaat het paleis binnen, de dood tegemoet. Elektra geeft zich over aan een extatische dans, die pas eindigt als ze dood neervalt: ze heeft haar roeping vervuld.

Team, Cast en Koor

Muzikale leiding 
Marc Albrecht
Regie 
Willy Decker
Instudering regie 
Wim Trompert
Decor en kostuums 
Wolfgang Gussmann
Licht 
Hans Toelstede
Dramaturgie 
Klaus Bertisch
Orkest 
Nederlands Philharmonisch Orkest
Koor 
Toonkunstkoor Amsterdam
Instudering koor 
Boudewijn Jansen
Klytämnestra 
Michaela Schuster
Elektra 
Evelyn Herlitzius /
Linda Watson
Chrysothemis 
Camilla Nylund /
Ricarda Merbeth
Aegisth 
Hubert Delamboye
Orest 
Gerd Grochowski
Der Pfleger des Orest 
Tijl Faveyts
Die Vertraute 
Iris Giel
Die Schleppträgerin 
Hiroko Mogaki
Ein junger Diener 
Pascal Pittie
Ein alter Diener 
Jan Alofs
Die Aufseherin 
Elaine McKrill
1. Magd 
Helena Rasker
2. Magd 
Lien Haegeman
3. Magd 
Astrid Hofer
4. Magd 
Anja van Engeland
5. Magd 
Lisette Bolle

Nederlands Philharmonisch Orkest

Het Nederlands Philharmonisch Orkest | Nederlands Kamerorkest behoort als vaste orkestpartner van De Nationale Opera tot de beste Europese operaorkesten. Marc Albrecht is sinds 2011 chef-dirigent van het NedPhO|NKO en van De Nationale Opera. Hij leidde onder meer spraakmakende producties van Die Frau ohne Schatten, Schatzgräber, Elektra en Die Meistersinger. Het orkest boekte ook een groot succes met de integrale uitvoering van Der Ring des Nibelungen onder leiding van Hartmut Haenchen.

Het NedPhO|NKO presenteert zich nationaal en internationaal ook in een gevarieerde concertprogrammering. Thuiszaal is Het Koninklijk Concertgebouw. Het orkest verbindt artistieke excellentie met gastvrijheid voor een breed publiek en neemt verantwoordelijkheid voor de toekomst met omvangrijke programma’s voor educatie en talentontwikkeling. Klassieke muziek wordt zo bereikbaar voor iedereen.

MET STEUN VAN:

    di 21 jan Floris Don, NRC Handelsblad

    ‘De meeste nuances komen uit de orkestbak. Motiefjes worden messcherp afgekapt, of groeien uit tot weelderige climaxen. Albrecht laat zijn uitstekende musici soms rauw kermen, maar houdt maximale controle over de orgie van geweld. Zoals hij een zeldzame tedere frase héél even optilt; daarin schuilt meesterschap.’

    di 21 jan Roeland Hazendonk, Het Parool

    ‘In het orkest heeft Albrecht het prima voor elkaar. Michaela Schuster is een feest als de door schuldgevoelens geteisterde moeder van Elektra en Evelyn Herlitzius is zo geladen als Elektra dat je haar bijna een glaasje water zou willen brengen.’

    di 21 jan Hans Visser, Noordhollands Dagblad

    ‘In de briljante regie van Willy Decker was ’Elektra’ al eerder op deze plek te zien, maar de huidige rentree is beslist het meest geslaagd. Niet alleen omdat er een topteam van solisten staat, maar vooral ook omdat het Nederlands Philharmonisch Orkest zijn hoofdrol met verve opeist. […]Kon Albrecht als chef-dirigent van De Nederlandse Opera zich een mooier debuut wensen?’