De Nationale Opera presenteert

Das Floss der Medusa Hans Werner Henze (1926-2012)

Vluchteling alleen op zee

Tijdsduur 1:10

Van Hans Werner Henze

Taal Duits

Boventitels Nederlands en Engels

Das Floß der Medusa is een tijdloos requiem voor vergeten slachtoffers.

 

In het kort

Das Floß der Medusa van Hans Werner Henze is gebaseerd op het gelijknamige schilderij van Géricault, waarop de schipbreukelingen worden herdacht van het schip Medusa (1816). Daarmee gaf de schilder vorm aan hoop, aan nabije vrijheid en tegelijkertijd aan de illusie daarvan. De roemruchte regisseur Romeo Castellucci maakt de link met de de huidige situatie in de Middellandse Zee waar elke dag talloze mensen het leven laten.

 

Zie het magistrale koor aan het werk

extreme verlatenheid

Romeo Castellucci
Eén van de meest radicale theatermakers van onze tijd, Romeo Castellucci, zet met zijn enscenering zijn tanden in dit recalcitrante en nog altijd relevante oratorium van Hans Werner Henze waarmee het Opera Forward Festival 2018 van start gaat.

Das Floß der Medusa roept voor Castellucci de vraag op: wat betekent het om op open zee rond te drijven, zonder kans op redding? Kunnen we ons deze toestand van extreme verlatenheid indenken? Dit confronteert ons ook met het drama op de Middellandse Zee waar elke dag talloze vluchtelingen in alle eenzaamheid op wrakke vaartuigen vechten voor hun leven.

Het oratorium maakt gebruik van een groot orkest, een spreker, een sopraan, een bariton, en een machtig koor dat als collectieve massa stem geeft aan doodsvisioenen. Castellucci deelt het toneel op in een wereld van doden en levenden. Hier tussenin bevindt zich de verteller, Charon, die teksten zingt gebaseerd op dagboekfragmenten van schipbreukelingen.

Film, theater en opera
Deze gigantische productie brengt film, theater en opera samen. Castelluci gebruikt in Das Floß een theatraal en een cinematografisch meganisme die beide zo met elkaar verstrengeld zijn dat ze niet gescheiden kunnen worden. Op de plek waar zich de schipbreuk heeft voorgedaan destijds, zie je in de voorstelling op video een jonge Senegalese man in het water liggen, als de hoofpersoon in het schilderij van Géricault en in Henzes opera. Een dergelijke extreme eenzaamheid is bijna ondenkbaar. Castellucci wil de toeschouwer daar enkel mee confronteren, hij wil niet een boodschap overbrengen. De toeschouwer kan zelf zijn of haar standpunt innemen.

Verhaal
Das Floß der Medusa vertelt het verhaal van het Franse fregat Méduse, dat in 1816 schipbreuk leed op de zandbanken bij Mauritanië. De Franse regering liet de 150 slachtoffers aan hun lot over. Deze schandelijke episode uit de geschiedenis is vereeuwigd in het enorme schilderij Le radeau de la Méduse van Théodore Géricault.

Hans werner henze

Met Das Floß der Medusa veroorzaakte de Duitse componist Hans Werner Henze in 1968 een enorm schandaal. Hij schreef zijn oratorium destijds als een requiem voor Che Geuvara en als een aanklacht tegen de onrechtvaardigheid in zijn tijd. De première van dit oratorium werd vlak voor aanvang door de politie met harde hand tot een halt geroepen, na de rel die was ontstaan in de zaal toen daar een grote afbeelding van Che Guevara werd uitgerold. Gelukkig waren er opnamen van repetities gemaakt die de Norddeutscher Rundfunk kon uitzenden. De uiteindelijke première vond pas in 1971 in Wenen plaats. In 1990 maakte Henze een nieuwe versie van Das Floß der Medusa.

Na de oorlog kon Hans Werner Henze (1926-2012) zijn muziekstudie weer oppakken. In zijn werk stelde hij herkenbare menselijke gevoelens centraal, met een sterk maatschappelijke betrokkenheid. Hij keerde zich af van het opkomende serialisme en werd vooral bekend als componist van neoromantisch werk met grote lyrische kwaliteit. Zijn Vijfde Symfonie (1963) maakte hij in opdracht van de New York Philharmonic, met Leonard Bernstein als dirigent.

Team, Cast en Koor

Muzikale leiding 
Ingo Metzmacher
Regie, decor, kostuums en licht 
Romeo Castellucci
Medewerking regie 
Silvia Costa
Dramaturgie 
Piersandra di Matteo
Orkest 
Nederlands Philharmonisch Orkest
Koor 
Koor van De Nationale Opera
Cappella Amsterdam
Instudering 
Ching-Lien Wu
Kinderkoor 
Nieuw Amsterdams Kinderkoor
Instudering 
Eline Welle
La Mort 
Lenneke Ruiten
Jean-Charles 
Bo Skovhus
Charon 
Dale Duesing

Creatie

Decor
Regisseur Romeo Castellucci nam tevens het decor, de kostuums en het licht voor zijn rekening. Voor het decor heeft hij een golvende zeevloer bedacht waarop het koor staat/zit te zingen. Verschillende platformen worden omstebeurt  naar een hogere of lagere positie geduwd waardoor er een ‘golf’ ontstaat. Door verschillende lengtes ontstaat een kalme of onstuimige zee met wel twee meter hoge golven. Hierdoor lijkt het alsof de koorleden ronddobberen op zee.

Het oratorium maakt gebruik van een groot orkest, een spreker, een sopraan, een bariton, en een machtig koor - het Koor van De Nationale Opera, Cappella Amsterdam en het Nieuw Amsterdams Kinderkoor - dat als collectieve massa stem geeft aan doodsvisioenen. Voor de muzikale leiding van deze productie is Ingo Metzmacher (na het succes van Chovansjtsjina) opnieuw te gast bij DNO. Das Floß der Medusa heeft slechts drie solisten: La Mort (Lenneke Ruiten), de zeeman Jean-Charles (Bo Skovhus) en Charon (spreekrol, Dale Duesing).

 

Muziek

Nederlands Philharmonisch Orkest o.l.v. Ingo Metzmacher

Nederlands Philharmonisch Orkest
Het Nederlands Philharmonisch Orkest is, samen met het Nederlands Kamerorkest, sinds 1985 vaste orkestpartner van De Nationale Opera en wordt internationaal gerekend tot de beste operaorkesten. Ieder seizoen speelt het orkest het merendeel van de operaproducties in Nationale Opera & Ballet. Het Nederlands Philharmonisch Orkest verzorgt in Het Concertgebouw een veelzijdige concertprogrammering en speelt daarnaast in andere Nederlandse concertzalen en op buitenlandse podia en festivals. Marc Albrecht is chef-dirigent van zowel het Nederlands Philharmonisch Orkest | Nederlands Kamerorkest als De Nationale Opera. In de afgelopen seizoenen boekte het Nederlands Philharmonisch Orkest bij De Nationale Opera door publiek en (internationale) pers bejubelde successen met onder meer de opera’s Gurre-Lieder, Lohengrin, Der Rosenkavalier, Il Trovatore en Hänsel und Gretel. Voor de opname van de DNO-productie Der Schatzgräber ontving het Nederlands Philharmonisch Orkest onder leiding van Marc Albrecht in december 2014 een Edison. Het Nederlands Philharmonisch Orkest brengt klassieke muziek ook bij mensen voor wie een bezoek aan een concertzaal niet vanzelfsprekend is. Musici trekken eropuit naar klaslokalen om kinderen te laten ervaren hoe leuk het is om een instrument te bespelen en naar klassieke muziek te luisteren. De musici delen hun liefde en passie voor muziek met jong en oud ook buiten de klassieke concertzalen zoals op festivals, scholen en in ziekenhuizen. Klassieke muziek wordt zo bereikbaar voor iedereen.

Inleidingen

Drie kwartier voorafgaand aan de voorstelling is er een inleiding. Zo krijgt u meer achtergrondinformatie over de productie die u gaat zien. De inleidingen van Nationale Opera & Ballet zijn in het Nederlands en zijn gratis toegankelijk op vertoon van een geldig plaatsbewijs voor de voorstelling van die dag. De inleidingen worden gegeven in de inleidingenruimte. De toegang tot deze ruimte bevindt zich tussen de even en oneven garderobe.

foyeravond

Stap in de wereld van de makers van Das Floß der Medusa tijdens de foyeravond op maandag 26 februari. 

Founding Partners Opera Forward Festival

    

 

 

Productiepartner Opera Forward Festival

 

Partner Opera Forward Festival

    ma 06 feb The New York Times, 2016

    “Ik wil geen sentimenteel werk maken – dat haat ik – sentimentaliteit is de keerzijde van cynisme. Mijn werk gaat over mensen, die gewond zijn of geraakt maar die altijd een zekere schoonheid hebben.” - Romeo Castellucci