Het Nationale Ballet presenteert

Beethoven Van Manen/Van Schayk/Kuindersma, Meisner en Wörtmeyer

WERELDPREMIÈRE

BALLET OP GROOTSE COMPOSITIES

Ter gelegenheid van zijn 250ste geboortedag danst Het Nationale Ballet twee meesterwerken en een nieuwe creatie op muziek van grootmeester Beethoven. George Balanchine: ‘Aan Beethoven kan de danskunst zich maar beter niet wagen, zijn muziek valt niet te choreograferen’. Inmiddels hebben heel wat choreografen bewezen dat dit, hoewel niet eenvoudig, toch wel degelijk mogelijk is. En hoe!
 

Hans van Manen

Eén brok energie

Hoogstwaarschijnlijk de eerste in Nederland die Balanchines ongelijk aantoonde was – wie anders? – Hans van Manen. Op Beethovens strijkkwartet Grosse Fuge creëerde hij een sublieme choreografie, die na de première in 1971 werd uitgeroepen tot ‘meest belangwekkende Europese ballet van het decennium’. ‘Briljant en oogstrelend’, ‘één brok samengebalde energie’, schreef de pers bij recente uitvoeringen van dit zinderende dubbelkwartet, dat tegenwoordig een van de meest uitgevoerde Van Manen-balletten wereldwijd is.

Toer van Schayk

Staande ovaties

Toer van Schayk – met Van Manen en Rudi van Dantzig jarenlang een van de beroemde ‘Drie Van’s’ van Het Nationale Ballet – liet zich in 1986 door Beethovens Zevende inspireren tot een muziekballet vol levenslust, dynamiek en vitaliteit. De choreografie werd bij de première – en bij latere uitvoeringen – met veel gejuich en staande ovaties ontvangen en in 1987 onderscheiden met de Choreografieprijs van de Vereniging van Schouwburg- en Concertgebouwdirecties.

Wubkje Kuindersma, Ernst Meisner en Remi Wörtmeyer

Goddelijk vuur

Beethoven schreef tijdens zijn leven slechts één ballet, Die Geschöpfe des Prometheus, een allegorisch handelingsballet dat hij in 1801 componeerde in opdracht van het Weense Keizerlijke Hof. De muziek was een succes, maar van de choreografie is behalve een korte synopsis – over Prometheus die het vuur van de goden steelt om dat aan twee menselijke gestalten te geven – niets bewaard gebleven. In Back to Beethoven presenteren wij de wereldpremière van een nieuwe, meer abstracte vertaling van Die Geschöpfe des Prometheus, gecreëerd door drie jonge choreografen van naam: Wubkje Kuindersma, Ernst Meisner en Remi Wörtmeyer. In navolging van de drie ‘Van’s’, die in 1975 gezamenlijk Collective Symphony creëerden, zullen zij ieder een deel van Beethovens ballet voor hun rekening nemen.

Beethoven (1770-1827)

Ludwig van Beethoven wordt met Bach en Mozart beschouwd als een van de allergrootste componisten uit de muziekgeschiedenis. Op elfjarige leeftijd was hij al in staat om bijna het gehele Das wohltemperierte Klavier van Bach uit zijn hoofd te spelen, en schreef hij zijn eerste composities. Later nam hij in Wenen lessen bij Joseph Haydn en Johann Schenk. Samen met Mozart en Haydn vormde Beethoven de ‘eerste Weense school’. Daarnaast is Beethoven de componist die de brug naar de romantiek heeft geslagen: persoonlijk gevoel uitgedrukt in muziek. Rond 1800 openbaarden de eerste tekenen van doofheid zich bij Beethoven. Hij werd een teruggetrokken, achterdochtige man die zijn laatste, toentertijd vaak onbegrepen werken in volledige doofheid componeerde.

Prometheus

wereldpremière

Choreografie Wubkje Kuindersma, Ernst Meisner, Remi Wörtmeyer

 

Grosse Fuge

Choreografie Hans van Manen

 

7e Symfonie

Choreografie Toer van Schayk

Muziek Ludwig van Beethoven

 

Muzikale begeleiding

Het Balletorkest
o.l.v. Marzio Conti

 

Het Balletorkest
Sinds de oprichting in 1965 is het orkest de trotse begeleidingspartner van Het Nationale Ballet en het Nederlands Dans Theater. De werkwijze is uniek in Nederland. Het Balletorkest, met Matthew Rowe als chef-dirigent, bestaat uit een vaste kern van 45 musici, waar nodig ondersteund door hooggekwalificeerde gastspelers. Dit geeft het orkest een uniek karakter: flexibel, dynamisch en van hoge kwaliteit. Het Balletorkest verbindt muziek en dans tot een betoverende ervaring: van klassiek ballet tot moderne dans, van muziekeducatie tot talentontwikkeling. Een optimale synthese tussen muziek en dans, dat is de missie van het orkest. Het orkest beheerst een rijk repertoire, met daarbinnen een prominente plaats voor de parels uit de balletgeschiedenis, zoals Tsjaikovski’s Notenkraker, de Sacre du Printemps van Stravinsky en Romeo en Julia van Prokofjev. Dit repertoire wordt steeds weer aangevuld met de beste werken van hedendaagse componisten, geselecteerd door de toonaangevende choreografen van vandaag. Daarmee bereikt het orkest dansliefhebbers en liefhebbers van balletmuziek, en tevens kinderen en jongeren. De educatieve projecten van het orkest wonnen meerdere (internationale) prijzen, zoals de Young Audiences Music Award in 2016 voor Creatures, een samenwerking met dansgezelschap ISH. Naast dans- en educatieproducties concerteert het orkest ook op podia in en om Amsterdam, zoals op de Avond van de Balletmuziek in Carré, of op kleinere schaal bij De Hortus en museum de Hermitage.

INLEIDINGEN

Drie kwartier voor aanvang van elke voorstelling vindt in Nationale Opera & Ballet een inleiding plaats. Deskundigen op het gebied van opera, ballet en dans geven achtergrondinformatie en vertellen interessante details die uw theaterbezoek kunnen verdiepen. De inleidingen zijn in het Nederlands en zijn gratis toegankelijk op vertoon van een geldig plaatsbewijs. Ze vinden plaats in de Odeonzaal, onze inleidingen- en educatieruimte. De inleidingen zijn ook vooraf of nadien thuis te beluisteren op deze website.

Tijd: 45 minuten voor aanvang van iedere voorstelling
Plaats: Odeonzaal; ingang tussen de even en oneven
garderobes

    do 31 jan NRC Handelsblad over Grosse Fuge

    ‘En magnifiek ballet (…) geladen met een heel wonderlijke pure erotiek, teder en tegelijkertijd sterk, prachtig van beweging en lijn’

    do 31 jan Noordhollands Dagblad

    ‘Grosse Fuge is de kroon op de avond. Het is contrastrijk, harmonieus en ongelooflijk sexy’

    do 31 jan Trouw

    ‘Monumentaal is 7e Symfonie van Toer van Schayk, een levenslustig fonkelstuk. Twintig dansers worden plastisch ‘gebeeldhouwd’ in uitwaaierende ensembledansen op de dwingende slagkracht van Beethovens zevende symfonie’

    do 31 jan

    ‘In het sensuele 'Grosse fuge' uit 1971, de opening van 'De hand van de meester' - een overdonderend eerbetoon aan Hans van Manen - zijn de gebalde vuisten een statement van de vier mannelijke dansers (met ontbloot bovenlijf, glimmende riempjes en zwarte broekrokken) van Het Nationale Ballet: 'Hello ladies, hier zijn we!'

    do 31 jan De Telegraaf over Hand van de meester, 2013

    ‘Danskunst uit de eredivisie.’